Proje Açıklaması

Bu araştırma projesi, Türkiye’deki lise öğrencilerinin (14–18 yaş) finansal okuryazarlık düzeylerini incelemeyi ve sosyal medyanın onların finansal bilgi, tutum ve erken dönem ekonomik davranışları üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.

Günümüzde ergenler, TikTok, Instagram, YouTube ve X gibi platformlar aracılığıyla finansal içeriklere giderek daha fazla maruz kalmaktadır. İçerik üreticileri; yatırım, kripto para, girişimcilik, bütçe yönetimi ve “hızlı zengin olma” stratejileri gibi konuları sıklıkla ele almaktadır. Ancak lise öğrencilerinin bu içerikleri nasıl yorumladıkları, finansal kavramları ne ölçüde doğru anladıkları ve sosyal medya maruziyetinin finansal tutumlarını (örneğin risk toleransı, tasarruf tercihleri, tüketim alışkanlıkları) etkileyip etkilemediği konusunda sınırlı sayıda ampirik araştırma bulunmaktadır.

Proje, karma yöntemli bir araştırma tasarımına sahiptir. İlk aşamada, yaşa uygun finansal okuryazarlık ölçümleri (basit faiz hesaplama, enflasyon farkındalığı, bütçe bilgisi, dijital ödeme sistemlerini anlama gibi) uygulanacak ve finansal tutumlar ile davranışsal niyetleri ölçen sorular yöneltilecektir. İkinci aşamada, sosyal medya kullanım alışkanlıkları, finansal içerik üreticilerinin algılanan güvenilirliği ve finansal yanlış bilgilere maruz kalma düzeyi anket soruları ile ölçülecektir. Üçüncü aşamada ise seçilen bir öğrenci grubuyla yapılacak nitel görüşmeler veya odak grup çalışmaları aracılığıyla ergenlerin çevrim içi finansal tavsiyeleri nasıl anlamlandırdıkları ve güvenilir bilgi ile abartılı/yanıltıcı içerikleri nasıl ayırt ettikleri incelenecektir.

Çalışma, farklı okul türleri (devlet/özel okullar ve farklı sosyoekonomik arka planlar) arasında karşılaştırmalar yaparak finansal bilgi ve dijital maruziyet farklılıklarını analiz edecektir. Proje sonucunda, dijital finansal okuryazarlığın lise müfredatına entegrasyonuna yönelik uygulanabilir öneriler geliştirilmesi hedeflenmektedir.